Absolwent Wydziału Aktorskiego Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. L. Solskiego w Krakowie /1975/

 

1.09.1975 – 31.08.1979 – Teatr im. J. Kochanowskiego, Opole.

1.09.1979 – Stary Teatr, Kraków

 

„można też z podziwem patrzeć (…) jak się ustawia do kolegów, słucha ich i partneruje w zgodzie z najlepszymi standardami zawodu, jak wygina śmiało ciało i modeluje sylwetkę, bezbłędnie znajdując się w każdej scenicznej sytuacji. Taki aktor w zespole to skarb” – pisał w Subiektywnym spisie aktorów teatralnych Jacek Sieradzki, a słowa te doskonale potwierdzają się w spektaklu „Mała apokalipsa 20XX” w reż. Waldemara Raźniaka, gdzie Zbigniew Kosowski w roli Kobiałki prowadzi głównego bohatera przez totalitarną rzeczywistość. Humor i umiejętność wnikliwej obserwacji ludzkich zachowań zaprezentował w „Marzeniach polskich / Les rêves polonais” Jędrzeja Piaskowskiego oraz surrealistycznej „Trąbce do słuchania” Agnieszki Glińskiej. W inscenizacji „Wesela” Jana Klaty aktor w porywającym fleszu oddaje butę, megalomanię i duchową marność postaci Hetmana wykrzykującego pogardliwe: „Polska to wszystko hołota, tylko im złota”. O roli we „Wrogu ludu” tego samego reżysera z uznaniem pisał Witold Mrozek: „Kluczową postacią jest reprezentant miejscowych drobnych i średnich właścicieli Aslaksen (Zbigniew Kosowski), zmieniający strony w zależności od koniunktur i powtarzający mantrę, że najważniejszą cnotą jest «umiarkowanie». To on reprezentuje «większość», czyli «demos», który w ostatecznym starciu zmusza Stockmanna do wyjazdu z miasta”.

 

Role we wcześniejszych przedstawieniach Klaty w Starym Teatrze: Doktor Denkmal w „Trzech stygmatach Palmera Eldritcha” oraz korowód barwnych postaci w „Trylogii” Sienkiewicza: Ataman, Kompan Kmicica, Przeor Kordecki, Król Polski, Potocki – pokazały artystę podążającego za wyzwaniami, pełnego dynamiki, kreatywnego. W „Królestwie” Remigiusza Brzyka Kosowski przejmująco gra rolę mężczyzny, stojącego na straży godności umierającego ojca. Aktor otwarty na różnorodność teatralnego języka odnalazł się również w inscenizacjach twórców młodego pokolenia, m.in. w „Dwunastu stacjach” Evy Rysovej, „Pani Bóg Halinie” Marii Spiss, „Książce telefonicznej” Michała Buszewicza, „Art of living” Katarzyny Kalwat czy „Wszystko zmyślone” Anny Karasińskiej.

 

Zbigniew Kosowski debiutował w 1975 roku rolą Mefistofelesa w „Doktorze Faustusie” Marlowe’a na scenie opolskiego Teatru im. Jana Kochanowskiego, na której spędził pierwsze cztery sezony, po czym dołączył do zespołu Starego Teatru. Warsztatowy perfekcjonista, oszczędny a zarazem niezwykle celny w użyciu środków wyrazu, obdarzony naturalną vis comica jest jednocześnie refleksyjny i zdystansowany, co udowadnia błyskotliwą rolą Obcego w spektaklu „Pierwiastek z minus jeden” w reżyserii Agnieszki Mandat. W Starym Teatrze przez lata pracował z Andrzejem Wajdą, Jerzym Jarockim, Rudolfem Ziołą, Tadeuszem Bradeckim (nagroda za rolę Walka w brawurowej „Wiośnie Narodów w Cichym Zakątku” na XXVII Kaliskich Spotkaniach Teatralnych). Zbudował dziesiątki postaci, znakomicie wydobywając elementy komiczne z subtelnie akcentowanym dramatem, tragedią „smutnego błazna”.

 

Najwięcej ról stworzył w inscenizacjach Krystiana Lupy począwszy od „Powrotu Odysa” Wyspiańskiego przez „Braci Karamazow” Dostojewskiego, „Maltego” Rilkego, I i II część „Lunatyków ” Brocha, „Mistrza i Małgorzatę” Bułhakowa czy „Zaratustrę” Nietzschego/Schleefa. Za rolę Radcy Baurata w „Kalkwerku” został nagrodzony podczas XXXVIII Kaliskich Spotkań Teatralnych. Celna analiza psychologiczna relacji międzyludzkich w „Sztuce” Yasminy Rezy, którą przeprowadził Lupa w nietypowej dla swoich teatralnych zainteresowań formie „dobrze skrojonej komedii”, pozwoliła aktorowi zabłysnąć pełnią aktorskich możliwości: „jest idealnym wcieleniem mieszczanina z awansu, śmiesznie przywiązanego do tradycji, trzeźwego realisty, który nawet emocje zwykł przeliczać na pieniądze. Nieszczęście Marca to dojmujące poczucie intelektualnej niższości i niemożność wyrzeczenia się własnego osądu rzeczywistości”. Krystian Lupa nie tylko obsadzał go w niemal wszystkich swoich inscenizacjach, także najczęściej jemu podczas pracy nad przedstawieniami powierzał asystenturę.

 

Aktor wielokrotnie współpracował z Pawłem Miśkiewiczem: m.in. tworząc znakomitą rolę złotnika Helmuta, który podczas spektaklu nie wypowiada ani słowa, skoncentrowany na wykonywanych z niesamowitym skupieniem, powtarzalnych działaniach w „Niewinie” Dei Loher. W pamięć widzów zapadły także role w innych spektaklach reżysera: na poły farsowe z nutą psychologii postaci Bystrego i Pana Grossa w wielowarstwowym, nasyconym szaleństwem obsesji „Auto da fé” według Eliasa Canettiego, a także Mężczyzna z Mapą Nieba, opowiadający o zaletach elektryczności i czarnej dziurze w „Przedtem/Potem” Schimmelpfenniga. Rolą Strażnika w „Król umiera, czyli ceremonie” Ionesco w reżyserii Piotra Cieplaka celnie wpisał się w nostalgiczną przypowieść o umieraniu.

 

 

 

Nagrody

1987 – XXVII Kaliskie Spotkania Teatralne nagroda za rolę drugoplanową – za rolę Walka [w] Wiosna Narodów w Cichym Zakątku A. Nowaczyńskiego, reż. T. Bradecki.

1998 – XXXVIII Kaliskie Spotkania Teatralne nagroda za rolę epizodyczną – za rolę Baurata [w] Kalkwerk T. Bernharda, reż. K. Lupa.