Aktualności

Filharmonia Łódzka 20.03.2026

Nieukończone arcydzieło i pieśni niespełnionej miłości.

X Symfonia Fis-dur Gustava Mahlera zajmuje poczesne miejsce wśród niedokończonych dzieł symfonicznych, których wiele przykładów przynosi historia muzyki. Autor pisał ją w trudnym zdrowotnie i osobiście okresie życia, a pracę przerwała mu śmierć. Z planowanych pięciu części ukończył tylko pierwszą: Adagio. Po śmierci Mahlera podejmowano wiele prób rekonstrukcji całości, lecz obecnie najczęściej wykonywane jest samo Adagio. Ponaddwudziestominutowe, przyjmujące kształt muzycznego łuku z wyraźną kulminacją, zdaje się być skończoną opowieścią. Uważane jest za muzyczny testament kompozytora. Co ciekawe, wierzył on ponoć, że po Beethovenie nikt nie może stworzyć więcej niż dziewięciu symfonii… Tę formę, przynajmniej z nazwy, reprezentuje też Symfonia liryczna Alexandra von Zemlinsky’ego, choć jest to raczej siedmioczęściowy cykl pieśni do słów Rabindranatha Tagorego na sopran, baryton i orkiestrę. Utwór, wyraźnie inspirowany podobnym cyklem Mahlera, z ekspresjonistyczną intensywnością eksploruje tematy miłości, tęsknoty i przemijania. Zemlinsky’ego wiązały z Mahlerem nie tylko artystyczne inspiracje: trudnym przeżyciem stał się dlań zawód miłosny, jaki go spotkał za sprawą Almy Schindler, późniejszej żony wielkiego symfonika.

O 18:15 zapraszamy do Sali Kameralnej im. Henryka Czyża na spotkanie przedkoncertowe, które poprowadzi Alicja Janowska.

na zdjęciu u góry: Sarah Traubel, fot. Harald Hoffmann

Męzcyzna
Fot. Christliches Medienmagazin pro – FlickrHelmut Rilling

Koncert poświęcony jest pamięci prof. Helmutha Rillinga, wybitnego niemieckiego dyrygenta i pedagoga, zmarłego 11 lutego tego roku.

Helmuth Rilling (1933 – 2026) zasłynął między innymi jako założyciel niemieckiego zespołu instrumentalnego Bach-Collegium Stuttgart, który prowadził od 1965 roku. Był wybitnym interpretatorem muzyki Johanna Sebastiana Bacha. Jego nagranie Credo Krzysztofa Pendereckiego zostało nagodzone Grammy w 2001 roku. W roku 2014 Rilling został odznaczony Orderem Zasługi Republiki Federalnej Niemiec. 

Współpracował z Akademią Muzyczną w Krakowie, gdzie trzy lata temu otrzymał doktorat honoris causa. 

– Podziwiałem, jak naprowadzał studentów na znalezienie właściwej interpretacji, pokazywał, jak należy czytać muzykę, jak ją rozumieć i interpretować. To są wielkie momenty: gdy ktoś otwiera partyturę i jednocześnie otwiera nam oczy. W tej materii Rilling był mistrzem jak najlepszy kaznodzieja interpretujący Biblię – opisuje jednego ze swoich mistrzów Paweł Przytocki, dyrektor artystyczny FŁ. Pełne wspomnienie można przeczytać poniżej.